Eskiden günde altı saat oturan kadınların, üç saat oturanlara göre %10 daha fazla kansere yatkın olduğunu biliyorduk. Yeni çalışmalar işin ciddiyetini daha da gösteriyor: oturarak genlerimizi yaşlandırıyoruz.
Günde 10 saat oturan ve haftalık 150 dakika aerobik egzersiz önerisini yerine getirmeyenlerin biyolojik olarak 8 yıl daha yaşlandığını bilseniz, bu yazıyı okur okumaz ayağa kalkardınız.
Telomerler ve Yaşlanma
Gerçek yaşımız ile biyolojik yaşımız her zaman aynı oranda ilerlemez. Telomer, her DNA sarmalının ucunda bulunan ve kromozomları koruyan parçalardır (ayakkabı bağcığının ucundaki plastik gibi).
- Hücreler her bölündüğünde telomerler kısalır
- Stres, sigara, obezite, egzersiz eksikliği ve kötü beslenme bu kısalmayı hızlandırır
- Telomer uzunluğu doğumda ~10.000 BP'dir; ~3.000–4.000 BP'ye indiğinde hücreler görev yapmayı bırakır
- Yaşam tarzına bağlı olarak yılda 50–200 BP kısalır
Hareketsiz bir yaşamda, günde 10 saat oturulduğunda telomerler yılda ortalama 170 BP kısalır — bu da yaşanmamış sekiz yıla karşılık gelir.
Çözüm Elimizde
Telomer kısalmasını tetikleyen diğer etkenler: kalp hastalıkları, diyabet, kanser, sigara ve obezite. Ancak önemli bir ipucu var:
Gün içinde uzun süre oturmak zorunda kalsa da günde en az 30 dakika tempolu yürüyüş/egzersiz yapanlarda telomer kısalması normal sınırlarda bulunmuştur. Yani genç ve enerjikken başlayacağımız egzersiz, bizi sadece sağlıklı değil genç de tutar.
Uzun süre oturmak, "yeni sigara benzeri tehlike" olarak sınıflandırılmaya başlanmıştır ve Dünya Sağlık Örgütü'ne göre ölüme yol açan dördüncü önlenebilir felakettir.
Öneriler
- Haftada birkaç kez 30–45 dk egzersiz yapsanız bile kalan zamanı oturarak geçiriyorsanız hâlâ sedantersiniz
- Sabit çalışıyorsanız her 30 dakikada bir 2–3 dakika ayağa kalkıp yürüyün
- Hiçbir şeye vakit bulamasanız bile haftada 2–3 kez 30–40 dk tempolu yürüyün
Size uygun bir hareket planı için bir fizyoterapiste danışabilirsiniz. Genlerinizi genç tutmak için harekete geçin. Sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Sağlıklı günler dilerim.