Biz klinisyenler, vücut ağırlığı yerine vücut kütle indeksini (VKİ) ve yağın nerede biriktiğini temel alırız. İdeal VKİ yaşa göre değişir (örn. 45–54 yaş için 22–27). Bel çevresindeki her 10 cm genişleme ve her 5 kg artış, VKİ'de ~5 birim artışa karşılık gelir.
Bel Çevresi Tek Başına Tehlike Sinyali
Tek başına kilo veya VKİ artık yeterli ölçüt değil; bel çevresinin genişlemesi de tehlike çanları için yeterlidir. Çünkü karın (abdominal) bölge obezitesi, Tip 2 diyabet ve kalp-damar hastalıkları gibi birçok ölümcül hastalığın işaretçisidir.
- Bel bölgesindeki her 11 cm artış: Obeziteye bağlı 10 kanser türünün görülme oranını %13, kolon-rektum kanserini %22 artırır; menopoz sonrası meme kanseri riskini %21 artırır
- Kalça çevresindeki her 8 cm genişleme: Kolon-rektum kanseri riskini %15 artırır
Metabolik Sendrom
Diyabet, abdominal obezite, kan yağı bozukluğu ve yüksek kan basıncı gibi kalp krizi etkenlerinin kümelendiği bir bozukluktur. Tanı için artık bel çevresi (hatta bel/kalça oranı) artışı ile diğer etkenlerden en az ikisinin olması yeterlidir.
Türkiye'de 20 yaş üstü her 3 kişiden birinde metabolik sendrom vardır. Bu kişilerde kalp krizi/inme riski 3 kat, diyabet riski 5 kat daha fazladır.
Önerilen sınırlar: DSÖ'ye göre bel/kalça oranı erkekte 0.9, kadında 0.85'i geçmemeli. Uluslararası Diyabet Federasyonu daha katıdır: bel çevresi kadında 80 cm, erkekte 90 cm'i geçmesin.
Ne Yapmalı?
Yağ yakımını hızlandırmak için hem kalbi hem kasları çalıştıran bir program uygulayın. Metabolik sendrom/diyabet gibi durumlarda basmakalıp egzersiz önerileri tehlikeli olabilir; bu bulgular sizde varsa önce endokrinoloğunuzu ziyaret edin, ardından tıbbi tedavinize ek olarak fizyoterapistinizden sağlıklı egzersiz reçetenizi alın.
Yaşam tarzı değişiklikleriyle kanser ve kronik hastalıklara "dur" diyebilirsiniz: dengeli beslenin, düzenli egzersiz yapın, kaliteli nefes alın, sigara ve alkolü azaltın/bırakın.
Güvenli bir egzersiz reçetesi için, gerekli değerlendirmelerin ardından bir fizyoterapiste danışın. Sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Sağlıklı günler dilerim.