Beş farklı egzersiz tipi, beyinde farklı fonksiyonları geliştirir. Kas-iskelet ve kalp sağlığı için günde en az 30 dakika tempolu yürüyüş ve haftada en az 3 gün egzersiz önerilir. Peki egzersizin beyne etkileri neler?
Eski çalışmalar aerobik egzersizin beyne daha fazla oksijen taşıyarak demans ve depresyonu azalttığını, hafızayı güçlendirdiğini belirtiyordu. Yeni çalışmalar ise farklı egzersizlerin belirli beyin fonksiyonlarını ciddi oranda geliştirdiğini gösteriyor. En az 30 dakika yapıldığında:
1. Yüksek Yoğunluklu İnterval Antrenman (HIIT)
Farklı hız ve dinlenme aralıklarıyla, %80–95 aerobik kapasitede yapılır. Hipotalamusu uyarır: iştahı kontrol etmenize yardımcı olur (kilo kontrolü için ideal). Ayrıca kontrolsüz istek ve bağımlılığa olumlu etkisiyle, madde kullanım bozukluğu tedavisinde destekleyici olabilir.
2. Aerobik Egzersiz
Yürüyüş, koşu, yüzme, bisiklet. Hipokampusu uyarır: hafıza ve yön bulmada görevlidir. Haftada 3 gün aerobik egzersiz yapanların hipokampüsü daha geniş, hafıza testleri daha iyidir. (Hipokampus, Alzheimer'da ilk etkilenen bölgelerdendir.) Tempolu yürüyüşün dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda etkili olduğu gösterilmiştir.
3. Ağırlık Antrenmanı
Vücut ağırlığı, bant, kum torbası veya ekipmanla. Prefrontal korteksi uyarır: kompleks düşünme, problem çözme, akıl yürütme ve çoklu görevden sorumludur. Aerobikle birleştirildiğinde insülin benzeri büyüme faktörü salınımını uyarır; bu da beyin hücreleri arası iletişimi geliştirir ve yeni nöron-damar gelişimini sağlar. (Sınava hazırlanan çocuklar için harika bir yardımcı.)
4. Yoga
Beyinde üç bölgeyi etkiler: bilinçli düşünme-dikkat-plan yapmadan sorumlu frontal lob; sosyal duygular ve empatinin merkezi insula; korku-kaygı denetiminden sorumlu amigdala. Bu nedenle yoga dengeler, güçlendirir ve adeta yan etkisiz bir "antidepresan" gibidir.
5. Spor veya Spora Özgü Aktivite
Hem bedeni hem zihni geliştirir; dört bölgeyi etkiler: prefrontal korteks, dikkat ve hareket geçişlerini yöneten bazal ganglion, duyusal bilgileri birleştiren parietal lob ve denge organı serebellum (beyincik). Geniş hipokampus ve bazal gangliona sahip çocukların daha dikkatli ve çoklu işte daha başarılı olduğu gösterilmiştir.
Sonuç
Aktif bir yaşam, keyif aldığınız herhangi bir egzersiz/sporla kendinize yapabileceğiniz harika bir yatırımdır. Ancak egzersiz etkin ve doğru yapıldığında sağlığa katkı verir; yanlış/yetersiz egzersiz yaralanma ve hastalığa davetiyedir. Çocuklarımızı uygun spora yönlendirmek, bırakabileceğimiz en büyük miraslardandır.
Size doğru, etkin ve sağlıklı egzersiz reçetesini verecek kişi olan fizyoterapistinize danışın. Sağlığınız için hareket edin; bunu yaparken kendinizi doğru ellere teslim edin. Sorularınız için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Sağlık ve sevgiyle kalın.