Boyun fıtığı için haftalardır egzersiz yapıyorsunuz.
Ağrınız azaldı, kolunuza yayılan yakınmalar geriledi, günlük yaşamınız kolaylaştı.
Peki, tedavi ne zaman biter?
Ağrının tamamen sıfırlanması mı gerekir?
Her gün egzersiz yapmaya ömür boyu devam mı etmelisiniz?
Yoksa MR'da fıtığın tamamen kaybolmasını mı beklemelisiniz?
Rehabilitasyonun tamamlanması yalnızca tek bir ölçüte bağlı değildir.
Asıl hedef, kişinin kendi bedenini ve belirtilerini bağımsız biçimde yönetebilir hâle gelmesidir.
Ağrım Tamamen Geçmeden Tedavi Bitebilir mi?
Evet, bazı kişilerde.
Hafif ve zaman zaman ortaya çıkan bir boyun rahatsızlığı kalmış olabilir.
Ancak eğer:
günlük yaşamınızı yapabiliyor,
işe dönebiliyor,
boynunuzu yeterince hareket ettirebiliyor,
kolunuzun ve elinizin gücü yeterliyse,
belirtileriniz arttığında ne yapacağınızı biliyorsanız,
rehabilitasyonun hedeflerine büyük ölçüde ulaşılmış olabilir.
Yani tedavinin sonu her zaman “0 ağrı” değildir.
Kola Yayılan Ağrı Ne Olmalı?
Özellikle kola ve ele yayılan yakınmaların belirgin azalması önemlidir.
Başlangıçta parmaklara kadar yayılan ağrı zamanla yalnızca boyun veya omuz çevresinde kalıyorsa bu olumlu olabilir.
Ama tedavi sonunda hâlâ giderek artan kol ağrısı, yeni uyuşma veya güç kaybı varsa rehabilitasyonun tamamlandığını söylemek doğru olmaz.
Güç Kaybı Düzelmiş Olmalı mı?
İlerleyen güç kaybı varsa tedavi bitirilmemelidir.
Kas gücü ve günlük kullanım mümkün olduğunca normale dönmeli veya en azından belirgin biçimde iyileşmelidir.
Örneğin:
eşyaları daha rahat taşıyabilmek,
elinizden eşya düşürmemeniz,
kolunuzu günlük işlerde rahat kullanabilmeniz
önemli göstergelerdir.
İşinize ve Günlük Yaşamınıza Döndünüz mü?
Rehabilitasyonun en önemli sorularından biri budur.
Başlangıçta yapamadığınız şeyleri düşünün:
bilgisayar kullanmak,
araba sürmek,
alışveriş yapmak,
spor yapmak,
ev işleri,
çocuk taşımak.
Bunları yeniden yapabiliyor musunuz?
İyileşmenin en değerli göstergelerinden biri hayatınızın yeniden genişlemesidir.
Egzersizleri Ömür Boyu Aynı Şekilde Yapmak Gerekir mi?
Hayır.
Başlangıç döneminde verilen özel egzersizlerin hepsini ömür boyu aynı dozda sürdürmeniz gerekmez.
Rehabilitasyon ilerledikçe program:
tedavi egzersizlerinden → normal fiziksel aktiviteye
dönüşmelidir.
Örneğin bir süre sonra özel boyun egzersizleri azalırken:
yürüyüş,
spor,
kuvvet egzersizleri,
normal günlük hareketler
daha fazla ön plana çıkabilir.
Amaç sizi egzersiz listesine bağımlı hâle getirmek değil, aktif yaşamınıza geri döndürmektir.
Ağrım Tekrar Artarsa Ne Yapacağımı Bilmem Gerekir mi?
Evet.
Rehabilitasyonun önemli hedeflerinden biri de budur.
Hafif bir alevlenme olduğunda:
hangi hareketlerin sizi rahatlattığını,
yükü nasıl azaltacağınızı,
ne zaman tekrar artıracağınızı,
hangi belirtilerde yeniden değerlendirme gerektiğini
bilmeniz önemlidir.
Bu bilgi size güven verir.
Nüks Olursa Her Şey Başa mı Döner?
Hayır.
Boyun ağrısı veya kola yayılan yakınmalar zaman zaman tekrar edebilir.
Bu her zaman yeniden ciddi bir hasar olduğu anlamına gelmez.
Daha önce öğrendiğiniz hareket ve yük yönetimi stratejileri, yeni bir alevlenmeyi daha hızlı kontrol etmenize yardımcı olabilir.
Ama yeni veya ilerleyen nörolojik bulgular varsa değerlendirme gerekir.
MR'da Fıtığın Kaybolması Gerekir mi?
Hayır.
Rehabilitasyon başarısı MR görüntüsünün tamamen normale dönmesine bağlı değildir.
Görüntüleme bulguları ile kişinin ağrı ve işlev durumu her zaman bire bir ilerlemez.
Bu nedenle tedavinin sonu:
“MR düzeldi.”
değil,
“Ben hayatımı tekrar yönetebiliyorum.”
olmalıdır.
Ne Zaman Yeniden Yardım Almalısınız?
Rehabilitasyon sonrasında bile şu belirtiler gelişirse yeniden değerlendirme gerekir:
giderek artan kol veya el güçsüzlüğü,
yeni ve kalıcı uyuşma,
el becerisinde belirgin bozulma,
yürümede yeni dengesizlik,
her iki kol veya bacakta yeni nörolojik yakınmalar.
Bu Yazıdan Aklınızda Kalsın
Boyun fıtığında rehabilitasyonun bitişi yalnızca ağrının tamamen kaybolması değildir.
Tedavi büyük ölçüde tamamlanmış sayılabilir eğer:
belirtileriniz kontrol altındaysa,
gücünüz ve hareketiniz yeterliyse,
günlük yaşamınıza döndüyseniz,
iş veya spor yükünüzü yönetebiliyorsanız,
alevlenme olduğunda ne yapacağınızı biliyorsanız.
En iyi rehabilitasyon sizi tedaviye bağımlı bırakmaz.
Kendi bedeninizi yönetebilecek kadar bağımsız hâle getirir.