Boyun fıtığınız varsa ağrı yalnızca boynunuzda olmayabilir.
Ağrı;
omuza,
kürek kemiği çevresine,
kola,
ön kola,
hatta ele ve parmaklara
kadar yayılabilir.
Bazen uyuşma, karıncalanma veya güç kaybı da eşlik edebilir.
Böyle bir durumda boynunuzu hareket ettirmekten çekinmeniz çok anlaşılırdır:
“Boynumu oynatırsam siniri daha fazla sıkıştırır mıyım?”
“Fıtık daha fazla çıkar mı?”
“Boynumu mümkün olduğunca sabit mi tutmalıyım?”
Çoğu durumda boynu tamamen hareketsiz tutmak çözüm değildir.
Ancak hangi hareketin belirtilerinizi nasıl değiştirdiği önemlidir.
Koldaki Ağrı Neden Boyundan Kaynaklanabilir?
Boyundan çıkan sinirler omuzdan kola ve ele doğru uzanır.
Boyundaki disk veya çevresindeki yapılarda oluşan değişiklikler sinir kökünü etkilediğinde ağrı yalnızca boyunda hissedilmeyebilir.
Bu nedenle bazı kişiler:
“Boynum çok ağrımıyor ama kolum çok ağrıyor.”
der.
Bu durum şaşırtıcı değildir.
Sorunun kaynağı boyun bölgesinde olsa bile yakınmalar kol ve elde hissedilebilir.
Boynumu Hareket Ettirmek Fıtığı Büyütür mü?
Günlük boyun hareketlerinin fıtığı otomatik olarak büyüttüğünü düşünmek doğru değildir.
Boynumuz;
sağa sola dönmek,
yukarı ve aşağı bakmak,
günlük yaşam sırasında farklı yönlerde hareket etmek
üzere tasarlanmıştır.
Ancak ağrının çok hassas olduğu dönemde bazı hareketler belirtilerinizi geçici olarak artırabilir.
Bu durumda hareketin kendisini “zararlı” olarak etiketlemek yerine belirtilerin verdiği yanıtı değerlendirmek daha doğrudur.
Ağrının Yeri Bize Bir Şey Söyler mi?
Evet.
Örneğin ağrınız başlangıçta parmaklarınıza kadar yayılıyorsa ve belirli bir hareketten sonra eldeki ve ön koldaki ağrı azalırken yakınma daha çok omuz veya boyun çevresinde kalıyorsa bu önemli bir değişiklik olabilir.
Buna karşılık başlangıçta yalnızca boyun ve omuz çevresinde olan ağrı bir hareketten sonra kola ve ele doğru yayılıyorsa bu hareketin dozu veya seçimi yeniden değerlendirilmelidir.
Yani yalnızca:
“Ağrım kaç üzerinden kaç?”
diye bakmak yeterli değildir.
“Ağrım nerede?” sorusu da önemlidir.
Boynumu Hangi Yöne Hareket Ettirmeliyim?
Bunun herkese uyan tek bir yanıtı yoktur.
Bir kişinin belirtilerini azaltan hareket başka bir kişinin yakınmalarını artırabilir.
Bu nedenle:
“Boyun fıtığında mutlaka şu hareket yapılır.”
şeklindeki genel egzersiz önerilerine dikkat etmek gerekir.
Fizyoterapist değerlendirme sırasında farklı hareketlere verdiğiniz yanıtı inceleyebilir ve sizin için daha uygun hareketleri belirleyebilir.
Ağrı Koldan Boyna Doğru Çekilirse Bu Ne Anlama Gelir?
Bazı kişilerde tekrarlanan belirli hareketler sonrasında eldeki veya koldaki yakınmalar azalırken ağrı daha çok boyun çevresinde hissedilebilir.
İlk bakışta:
“Boynum daha fazla ağrıdı, kötüleşiyorum.”
diye düşünülebilir.
Ancak kola ve ele yayılan yakınmaların azalması önemli olabilir.
Bu nedenle tedavide yalnızca toplam ağrı miktarı değil, ağrının vücuttaki dağılımı da değerlendirilir.
Kola Doğru Daha Fazla Yayılırsa?
Bir hareket sonrasında;
ağrı daha aşağıya yayılıyorsa,
parmaklara kadar ulaşmaya başlıyorsa,
uyuşma veya karıncalanma artıyorsa,
hareketin miktarı veya yönü yeniden değerlendirilmelidir.
Özellikle bu değişiklik kısa sürede düzelmiyorsa aynı hareketi sürekli tekrarlamak uygun olmayabilir.
Boyunluk Takıp Hiç Hareket Etmemek Daha Güvenli Değil mi?
Boynu uzun süre tamamen hareketsiz tutmak çoğu kişi için gerekli değildir.
Bazı özel durumlarda ve belirli sürelerle boyunluk kullanılabilir; ancak boyun fıtığı olan herkesin sürekli boyunluk takması gerekmez.
Uzun süre gereksiz hareket kısıtlaması;
boyun hareketlerinin azalmasına,
kasların çalışma kapasitesinin düşmesine,
hareket korkusunun artmasına
katkıda bulunabilir.
Amaç boynu mümkün olduğunca az kullanmak değil, uygun hareketleri yeniden tolere edebilmektir.
Telefon ve Bilgisayar Kullanırken Ne Yapmalıyım?
Akut dönemde uzun süre aynı pozisyonda kalmak bazı kişilerde kol yakınmalarını artırabilir.
Bu nedenle;
uzun süre kesintisiz telefon kullanmamak,
çalışma sırasında pozisyon değiştirmek,
kısa hareket araları vermek
yararlı olabilir.
Burada da tek bir “mükemmel boyun pozisyonu” aramak yerine aynı pozisyonda geçirilen süreyi yönetmek önemlidir.
Hangi Durumlarda Daha Dikkatli Olmalıyım?
Kola yayılan ağrıya;
giderek artan kol veya el güçsüzlüğü,
eşyaları sık düşürme,
el becerisinde belirgin bozulma,
yürümede yeni dengesizlik,
her iki kol veya bacakta yeni belirtiler
eşlik ediyorsa yeniden değerlendirme gerekir.
Özellikle ilerleyen güç ve beceri kaybı yalnızca “boyun tutulması” olarak değerlendirilmemelidir.
Bu Yazıdan Aklınızda Kalsın
Boyun fıtığında kola yayılan ağrı varken boynunuzu tamamen hareketsiz tutmanız çoğu zaman gerekmez.
Ancak hareketin etkisini değerlendirirken yalnızca ağrının şiddetine bakmayın.
Ağrının nereye yayıldığına da dikkat edin.
Koldaki veya eldeki yakınmaların boyuna doğru çekilmesi ile boyundaki yakınmanın giderek ele doğru yayılması aynı klinik yanıt değildir.
Amaç boynunuzu hareketten korumak değil, hangi hareketleri nasıl tolere ettiğinizi öğrenerek hareket kapasitenizi yeniden geliştirmektir.