Bel fıtığında bacağa yayılan ağrı, uyuşma veya karıncalanma yaşayan kişiler bazen bacaklarının arkasında yoğun bir “gerginlik” hisseder.
İlk düşünce genellikle şudur:
“Kaslarım kısalmış, biraz germem gerekiyor.”
Ancak özellikle belden bacağa yayılan yakınmalarda hissedilen her gerginlik kas kısalığı değildir. Bazen sorun, sinirin harekete karşı normalden daha hassas hâle gelmesidir.
Bu ayrım önemlidir. Çünkü hassas bir siniri kuvvetli biçimde germeye çalışmak bazı kişilerde yakınmaları artırabilir.
Sinirlerimiz Hareket Eder mi?
Evet.
Sinirler vücudumuzda sabit duran elektrik kabloları değildir. Kolumuzu, bacağımızı ve gövdemizi hareket ettirdiğimizde sinirler de çevre dokular arasında küçük miktarlarda hareket eder.
Normalde bunu hissetmeyiz.
Ancak bel fıtığı nedeniyle sinir kökü tahriş olduğunda sinir sistemi bazı hareketlere karşı daha duyarlı hâle gelebilir.
Bu durumda kişi özellikle bacağını düzleştirirken:
çekilme,
yanma,
elektriklenme,
karıncalanma,
bacağa yayılan ağrı
hissedebilir.
Bu Durum Kas Gerginliğinden Nasıl Farklıdır?
Kas gerginliği çoğunlukla belirli bir kas bölgesinde çekilme şeklinde hissedilir.
Sinir hassasiyetinde ise his farklı olabilir.
Örneğin çekilme hissi baldıra veya ayağa kadar uzanabilir. Bazen uyuşma, karıncalanma veya elektriklenme eşlik edebilir.
En önemlisi, bacağın veya ayağın pozisyonundaki küçük değişiklikler yakınmaları belirgin biçimde değiştirebilir.
Bu nedenle “bacağımın arkası gergin” demek tek başına kasların kısaldığı anlamına gelmez.
Kuvvetli Germe Neden Her Zaman İyi Bir Fikir Değildir?
Bel fıtığının ağrılı ve hassas döneminde sinirin dayanabileceğinden fazla gerilmesi bacağa yayılan yakınmaları artırabilir.
Özellikle germe sonrasında:
ağrı daha aşağıya yayılıyorsa,
uyuşma veya karıncalanma artıyorsa,
belirtiler uzun süre devam ediyorsa,
uygulamanın dozu veya seçimi uygun olmayabilir.
Buradaki amaç “ne kadar çok gerersem o kadar iyi” değildir.
Amaç, sinirin ve çevresindeki dokuların harekete yeniden güvenli biçimde uyum sağlamasına yardımcı olmaktır.
Sinir Kaydırma Egzersizleri Nedir?
Bazı hastalarda fizyoterapistler sinirin çevre dokular arasında kontrollü biçimde hareket etmesini sağlayan egzersizlerden yararlanabilir.
Bunu bir ipi iki ucundan kuvvetle çekmek yerine, ipi bir taraftan bırakırken diğer taraftan hafifçe çekmeye benzetebilirsiniz.
Amaç siniri kuvvetli biçimde germek değil, hareketini kolaylaştırmaktır.
Sunumumuzda da erken dönemde daha nazik sinir kaydırma uygulamalarından başlanması; sinirin iki uçtan aynı anda daha fazla gerildiği uygulamaların ise daha ileri dönemde ve uygun hastalarda kullanılması önerilmektedir.
Her Bel Fıtığı Hastasının Bu Egzersizleri Yapması Gerekir mi?
Hayır.
Bel fıtığı olan herkese aynı egzersizin verilmesi doğru değildir.
Bu egzersizlerin gerekip gerekmediğine karar verirken;
ağrının nereye yayıldığı,
uyuşma ve karıncalanmanın olup olmadığı,
sinirin harekete ne kadar hassas olduğu,
belirtilerin egzersizden sonra ne kadar sürdüğü,
kas gücünde kayıp bulunup bulunmadığı
değerlendirilmelidir.
Bazı hastalarda sinir kaydırma egzersizleri yararlı olabilirken bazı hastalarda başlangıçta bunlara hiç ihtiyaç olmayabilir.
Egzersizin Dozu Neden Önemlidir?
Sinir hassasiyetinde egzersizin türü kadar dozu da önemlidir.
Bir hareket sırasında hafif bir çekilme hissedilmesi ile egzersizden sonra saatlerce süren bacak ağrısı aynı şey değildir.
Egzersiz sonrasında belirtiler belirgin biçimde artıyor veya daha aşağıya yayılıyorsa program yeniden değerlendirilmelidir.
Sunumumuzda da sinir hareketliliği çalışmalarında önce daha düşük yükle başlanması ve belirtiler azaldıkça uygulamanın ilerletilmesi vurgulanmaktadır.
“Gerginlik Hissediyorum” Diye Sürekli Germe Yapmayın
Özellikle bel fıtığına bağlı bacağa yayılan yakınmanız varsa, internetten bulduğunuz yoğun arka bacak germe hareketlerini gelişigüzel uygulamak doğru olmayabilir.
Çünkü gerdiğinizi düşündüğünüz yapı yalnızca kas olmayabilir.
Önce şu sorunun yanıtı bulunmalıdır:
Bu gerginlik kastan mı, sinirin hassasiyetinden mi kaynaklanıyor?
Tedavi seçimi bu yanıta göre değişir.
Bu Yazıdan Aklınızda Kalsın
Bel fıtığında bacağın arkasında hissedilen her çekilme kas kısalığı değildir.
Sinir dokusu da harekete karşı hassaslaşabilir.
Bu nedenle:
Kuvvetli germe her zaman doğru değildir.
Egzersiz sırasında yalnızca ağrının şiddetine değil, nereye yayıldığına da dikkat edilmelidir.
Sinir kaydırma egzersizleri, uygun kişide ve uygun dozda kullanılmalıdır.
Egzersiz sonrasında bacağa yayılan belirtilerin belirgin artması “daha iyi çalıştım” anlamına gelmez.
Amaç siniri zorlamak değil, harekete olan toleransını kontrollü biçimde yeniden geliştirmektir.