Gluteal bölge ağrısı, lomber disk hernisi, faset eklem kaynaklı ağrı, sakroiliak eklem disfonksiyonu, kalça eklem patolojileri, gluteal tendinopati ve derin gluteal sendrom gibi birçok klinik tablonun ortak yakınması olabilir. Bu nedenle tanı yalnızca ağrının lokalizasyonuna göre konulmamalıdır.
Defne hocanın bolca anlattığı klinik karar algoritmasında olduğu gibi temel soru şudur:
Ağrı lomber omurgadan mı kaynaklanıyor, yoksa ana kaynak kalça ve çevre dokular mı?
📍 İlk Klinik Karar Noktası
Kalça ağrısı, lomber hareketlerle değişiyor mu?
Eğer ağrı lomber fleksiyon, ekstansiyon veya tekrarlayan hareketlerle belirgin şekilde değişiyorsa lomber kaynaklı olma olasılığı artar. Buna karşılık kalça eklem hareketleriyle ortaya çıkan veya belirli tendon yüklenmeleriyle artan ağrı, primer kalça kaynaklı patolojileri düşündürebilir.
🔎 Değerlendirmede Odak Noktaları
Ağrının tam lokalizasyonu
Lomber hareketlerle ağrının değişimi
Kalça eklemi hareket açıklığı
FABER ve FADIR testleri
Düz Bacak Kaldırma ve Slump Testi
Gluteal tendon hassasiyeti
Sakroiliak eklem değerlendirmesi
Trendelenburg bulgusu
Dermatomal duyu değişiklikleri
Miyotomal kuvvet değerlendirmesi
💡 Klinik İpucu
Gluteal bölgede hissedilen ağrının lomber kökenli olduğunu varsaymadan önce kalça eklemi ve gluteal tendonlar mutlaka değerlendirilmelidir. Aynı şekilde kalça patolojisi düşünülen hastalarda da lomber omurga değerlendirmesi ihmal edilmemelidir.
Doğru –Yanlış Köşesi
❌ Kalça ağrısı varsa sorun ya beldedir ya da kalçadadır.
✅ Lomber omurga ve kalça birbirini etkileyen yapılardır. Klinik değerlendirme her iki bölgeyi de kapsamalıdır.
📖 Bilimsel Kanıtlar Ne Diyor?
Güncel kas-iskelet sistemi rehberleri, kalça ve lomber omurga yakınmalarının birlikte değerlendirildiği kalça-omurga ilişkisini vurgulamaktadır. Klinik karar; yalnızca görüntüleme bulgularına değil, ağrının davranışına, fizik muayene bulgularına ve işlevsel değerlendirmeye dayanmalıdır. Özellikle gluteal bölge ağrısında lomber radikülopati, kalça osteoartriti, gluteal tendinopati ve sakroiliak eklem kaynaklı ağrılar ayırıcı tanıda birlikte düşünülmelidir.