Metni KüçültMetni BüyütMetni SabitleMetni Yazdır

Osteoportik Omurga Kırıklarında Perkütan Omurga Desteklenmesi (Vertebraplasti - Kifoplasti)

Omurganın  bir kırık sonrası tespitini sağlamak için yakın dönemde iki yeni teknik geliştirilmiştir. Uzun süreli sonuçları halen takip altındadır ve her iki tekniğin de muhtemel yan etkiler ve komplikasyonlar doğurması ihtimali vardır. Herhangi bir omurga müdahalesine karar vermeden önce, doktorunuzla tüm seçenekleri gözden geçiriniz.

Vertebraplasti
Perkütan Vertebraplasti osteoporotik kırık tedavisinde, geleneksel tedaviler yetersiz kaldığında alternatif olabilecek yeni ve en az düzeyde cerrahi gerektiren bir tekniktir. Vertebraplasti ile osteoporoza bağlı omurga kırığı olan hastalarda, veya omurga tümörü yada omurga travması geçiren hastalarda omurga güçlendirilmesi sağlanabilir.(şekil 1).

MRG veya BT aracılığı ile omurga kompresyon kırığı teşhis edildikten sonra, hasta yüzüstü yatırılır ve hafif bir anestezi verilerek sakinleştirilir. “C-arm floroskopisi” adı verilen bir görüntüleme yöntemi eşliğinde, doktor etkilenen omura özel iğneler kullanarak küçük bir cilt kesisinden girer ve omurun içine çimento benzeri bir madde (polimetil metakrilat) enjekte eder. Enjeksiyonun kendisi sadece 10 dakika sürerken işlemin tamamı yaklaşık bir saat sürer. Çimento karışımı yaklaşık yarım saatte donar ve hasta servisde kısa bir süre kendine gelmesi için beklendikten sonra aynı gece ya da ertesi gün evine gönderilebilir. Genellikle, ilk birkaç günkü ağrıyı hafifletmesi için hastalara ağrı kesiciler verilir.

Osteoporozlu hastalar genellikle yaşlı ve cerrahi risk taşıyan başaka diğer hastalıklara sahip olabilecekleri için, daha az invaziv girişim olan vertebraplasti açık cerrahiye tercih edilebilir. Vertebraplasti osteoporoz sebebiyle görülen kemik kaybını düzeltmez, ancak oluşan kırıkların tespitini sağlar.

Omurga, başka bölge kanserlerinin en sık sıçradığı (metastaz) bölgedir. Bu nedenle bu hastalarda omurga metastazları hastada ağrıya ve kırığa neden olabilirler.  Vertebraplasti bu hastalarda omurga stabilizasyonunu sağlar ve ağrıyı azaltıp iş yapabilme yeteneğini artırarak yaşam kalitesini geliştirir.

Perkütan Vertebraplasti nispeten yeni bir tekniktir ve uzun dönemli sonuçları tam bilinmemektedir. Osteoporotik omurga kırıklarında kırık omurgayı sağlamlaştırıp stabilizasyonu sağlar ve ağrıyı iyileştirir. Ancak osteoporoz sistemik bir hastalıktır ve sistemik tedavisi gerekir. Herhangi bir omur kırığı olan hastalarda, kırık omurun hemen bitişiğindeki omurlarda başka bir kırık olması ihtimali normalden beş kat fazladır. Dolayısıyla mutlaka osteoporozun şiddetini azaltacak medikal tedaviye bu hastalarda başlanmalıdır.

Komplikasyonlara %1’den daha az rastlanmasına rağmen, perkütan vertebraplasti enfeksiyona, kanamaya veya çimento karışımının kan dolaşımına karışıp kalp ve akciğerlerden geçmesine bağlı olarak emboliye (damarlarda tıkanma) sebep olabilir. Lütfen doktorunuzla vertebraplastinin sizin için uygun olup olmadığını konuşun.

Omurgada oluşmuş kemik erimesine (osteoporoz) bağlı çökme kırığı
Şekil 1. Omurgada oluşmuş kemik erimesine (osteoporoz) bağlı çökme kırığı

Kırık kemiğin içine arkadan yapılan küçük bir kesi ile skopi eşliğinde kanül ile giriliyor
Şekil 2. Kırık kemiğin içine arkadan yapılan küçük bir kesi ile skopi eşliğinde kanül ile giriliyor.

Kanül aracılığı ile omurganın içine çimento yerleştiriliyor
Şekil 3. Kanül aracılığı ile omurganın içine çimento yerleştiriliyor

Kifoplasti işleminde omurganın içine bir balon ile girilip balon içeride şişirilir. Böylelikle kırık ve çökmüş omurganın yüksekliği kazanılır ve daha sonra oluşan boşluğun içi çimento ile doldurulur
Şekil 4. Kifoplasti işleminde omurganın içine bir balon ile girilip balon içeride şişirilir. Böylelikle kırık ve çökmüş omurganın yüksekliği kazanılır ve daha sonra oluşan boşluğun içi çimento ile doldurulur.

Kifoplasti
Kifoplasti, özellikle menapoz sonrası kadınlarda kemik erimesine bağlı olarak oluşabilen, omurga kırıklarının tedavisinde kullanılan ve en az düzeyde cerrahi girişim gerektiren yeni bir yöntemdir.(şekil 4). Vertebroplasti de olduğu gibi bu işlemde de omurganın sağlamlaştırılması asıl amaçtır. Ancak kifoplastinin bir avantajı krık nedeni ile çökmüş olan vertebranın düzeltilebilmesi ve böylelikle kırık nedeni ile gelişen kamburluğu da adresleyebilmesidir.

Genelde, osteoporoza bağlı omurga kırıkları, omurların ön kısımlarının çökerek bir kama oluşturacak şekilde birleşmelerine sebep olur. Bu ağrıya, boyda kısalmaya ve kambur bir görüntüye sebep olur. (“widow’s hump”, “dowager's hump”, “kocakarı kamburu”)

Kifoplasti iki basamaktan oluşan bir işlemdir. İlk önce kırılıp ezilen omur içine özel bir balon yerleştirilir ve balon şişirilerek kırık omurun duvarlarını yükseltir ve omurun daha normal bir şekil almasını sağlayabilir. Takiben, çimento benzeri bir madde (kemik çimentosu, polimetilmetakrilat) ile balon tarafından oluşturulan boşluk doldurularak normal (düzeltilmiş)  şeklin kalıcı olması sağlanır. Omurlara daha normal şekiller kazandırılarak omurganın dizilimi ve şekli düzeltilebilir.

Kifoplasti sırttaki küçük bir kesiden yapılır. Hastanede, durumun ciddiyetine göre lokal yada genel anestezi altında yapılır. Tüm işlem düzeltilen her bir omur için yaklaşık bir saat sürer. Hasta ameliyat günü taburcu edilir yada o geceyi hastanede geçirmesi istenebilir. Ameliyatı takip eden iki gün içerisinde ağrının dindiği fark edilebilir.

Kifoplasti yeni bir tedavidir ve uzun dönem sonuçları tam bilinmemektedir. Tedavinin etraftaki diğer omurlar üzerine etkileri de tartışmalıdır. Diğer tüm tıbbi müdahalelerde olduğu gibi kifoplastininde vertebraplastiye benzer riskleri vardır. Bu risklerin kifoplasti işleminde daha az görüldüğü iddia edilmekteyse de bunun için henüz birinci dereceden kanıt yoktur. Tedaviye karar vermeden önce doktorunuza danışarak bu riskler hakkında bilgi alınız.